PRZEDMIOTY
'Wprowadzenie do społecznej teorii queer'
- dr Jacek Kochanowski
Celem zajęć jest zapoznanie słuchaczy i słuchaczek z podstawowymi założeniami społecznej (socjologicznej) teorii queer, będącej obecnie jednym z najważniejszych nurtów socjologicznej refleksji nad problematyką seksualności, odmienności seksualnej i norm seksualnych; zaprezentowana zostanie historia socjologii seksualności oraz podstawowe kierunki we współczesnej socjologii queer, postaramy się także podyskutować nad praktycznymi wnioskami, jakie płyną ze społecznej teorii queer.
Program zajęć:
- Koncepcja kultury Michela Foucault jako podstawa odnowy teorii seksualności
- Problematyka seksualności w socjologii do lat 60-tych XX wieku oraz model mniejszościowy w ruchu gejowsko - lesbijskim a praca nad "pozytywnym wizerunkiem osób homoseksualnych" w obrębie studiów lesbijsko - gejowskich; krytyka studiów lesbijsko gejowskich
- Podstawy społecznej teorii queer: teoria queer i poststrukturalizm (Butler, Kosofksy - Sedgwick, Derrida, Deleuze, Kristeva, Seidman, inni/e)
- Społeczna teoria queer: założenia i paradygmaty (seksualność jako fundament przestrzeni fantazmatycznej, społeczna teoria odmienności i różNICy, czy seks uwalnia?)
- Wnioski i aplikacje: społeczna teoria queer a socjologia wiedzy (jak queerować uniwersytety?), polityka queer (walka czy debata?, dekonstruujemy pojęcie 'obywatelskości')
Wymagania wstępne:
Dla lepszej komunikacji podczas zajęć proponuję zapoznać się z następującymi tekstami:
- J. Kochanowski, Od teorii dewiacji do teorii queer. Lesbijki i geje w polilogu akademickim, (tekst dostępny na stronie www.kochanowski.edu.pl, dział 'Teksty')
- J. Kochanowski, Problem społecznej (nie)obecności lesbijek i gejów w Polsce z perspektywy socjologicznych studiów queer (tekst dostępny na stronie www.kochanowski.edu.pl, dział 'Teksty')
- T. Jarymowicz, Queer theory - bardzo krótki wstęp, (tekst dostępny na stronie www.nts.uni.wroc.pl. dział 'Teksty on-line')
'Społeczna historia homoseksualności'
- dr hab. Ireneusz Krzemiński
Część I (g. 11- 14).
- Wprowadzenie - właściwy przedmiot rozważa: czym jest ludzka seksualność?
- "Historia seksualności" jako szczególny przedmiot badania - koncepcja M. Foucaulta.
- Krótki zarys historii homoseksualności i losu osób homoseksualnych:
- świat starożytności greckiej i rzymskiej a świat starożytności żydowskiej;
- specyfika kategoryzowania "homoseksualności" i doświadczenia Rzymu;
- chrześcijaństwo i stosunek do homoseksualności - dynamika i przemiany postaw w Średniowieczu - badania Johna Boswella;
- wiadomości o innych kulturach (historia homoseksualności w Chinach);
- epoka klasyczna i dwuznaczność związków - Eva Sedgwick -Kosofsky
- epoka nowoczesna - grzech oraz choroba - wynalazek "homoseksualizmu" i kategoryzacje opozycyjne seksualności;
- epoka wiktoriańska i jej skutki: stygmatyzacyjne stereotypy (przypadek Wilde - symbol epoki); sytuacja lesbijek;
- Freud i psychoanaliza;
- epoka nowoczesna powiktoriańska - zróżnicowanie w Europie (Niemcy a Wielka Brytania); Francja i dyskusje na ten temat homoseksualności (koncepcja Montherlanta);
- rozwój badań nad seksualnością w Niemczech przedhitlerowskich;
- osoby homoseksualne jako "element zbędny" w hitlerowskich Niemczech;
- przemiana powojenna i narodziny ruchu gejowskiego - znaczenie kontrkultury dla przemiany obyczajowej i stereotypów;
- ruchy wyzwolenia gejów - nowy projekt społeczeństwa?
- Dyskusja nad przedstawionymi zagadnieniami.
Część II (g. 15 - 18).
- Podsumowanie części poprzedniej.
- Historia ruchu wyzwolenia gejów i lesbijek - przede wszystkim ruch amerykański.
- Ameryka na przełomie wieków;
- Ruchliwość społeczna i emancypacja kobiet w latach 20. - bogate życie w wielkich miastach - przede wszystkim Nowy Jork - wschodniego wybrzeża;
- Szczególna kategoryzacja homoseksualnych mężczyzn: "eufeminate" persons - transwestytyzm jako forma homoseksualności;
- DYGRESJA TEORETYCZNO-HISTORYCZNA: sposoby kategoryzowania osób homoseksualnych w Europie i Ameryce przełomu wieków i później:
- doświadczenia ze wschodniego i zachodniego wybrzeża: Los Angeles i San Francisco kolebką nowych zjawisk
- narodziny ruchu homofilnego: Mattchachine Society i pismo ONE, Inc.;
- komunizm i definicja osób homoseksualnych jako kulturalnej mniejszości; przykład społeczności żydowskiej; nieśmiałe ruchy murzyńskie;
- Dzieje Mattchachine Society, ONE i powstanie Sisters of Bilitis; "zimna wojna" i prześladowania osób homoseksualnych; opór i jego zanik;
- Lata 50. i początek 60. - słabośc ruchu z jego koncepcją oddziaływania i przekazywania informacji grupom profesjonalnych elit;
- Przemiany w ruchu na początku lat 60; narodziny ruchu wyzwolenia obywatelskiego i powiązanie ruchu gejowskiego z tymi ideami;
- rozwój kontrkultury i bunt w czerwcu 1969 roku w Stonewall Inn - jego skutki dla stereotypizacji społecznej oraz dla uruchomienia na wielką skalę uczestnictwa w ruchu społecznego wyzwolenia gejów;
- dalsze dzieje ruchu gejowskiego - przemiana słów; konflikty między gejami i lesbijkami; nowa rola "otwartegp", "zdeklarowanego geja" jako działacza społecznego; tożsamości "gejowska" i "lesbijska";
- doświadczenie HIV i AIDS - zaskakujące konsekwencje epidemii; zmiana nastawienia społecznego: solidarność i pamięć o zmarłych;
- Polityka i tożsamość gejowska na przełomie XX i XXI wieku.
- Zagadnienie stosunku chrześcijaństwa do gejów i lesbijek oraz kultury gejowskiej:
- przełomowe dzieło Soboru Watykańskiego II dla tradycji katolickiej i kultury europejskiej;
- rozwój badań biblijnych, nowe przekłady i skumulowanie nowego odczytania tekstów Pisma Świętego - badania nad stosunkiem do homoseksualności (Boswell; McNeil);
- przemiana w latach 80. - JPII i kard. Ratzinger: list do biskupów w sprawie duszpasterstwa osób homoseksulanych - przedziwna teoria Kościoła;
- nasilenie niechęci - przeredagowania w Katechizmie Kościoła Katolickiego;
- inne wyznania chrześcijańskie - przykład kongregacji w Rochester, ale też wyraźny podział w różnych kościołach protestanckich;
- sytuacja aktualna w Polsce - krótka prezentacja "Czy mowa nienawiści w polskim katolicyzmie?".
- Todd D. Nelson, Psychologia uprzedzeń, Gdańsk, 2003, s. 21-87
- James Baldwin, Obcy w wiosce, w: Literatura na świecie, 4-5-6/2002, s.117-129.
- Emily Martin, Jajo i Plemnik. Naukowy Romans. W: Gender. Perspektywa Antropologiczna, tom 2, red. R.E. Hryciuk, A. Kościańska, Warszawa, 2007, s. 33-49.
- Adam Ostolski, Spiskowcy i gorszyciele. Judaizowanie gejów w polskim dyskursie prawicowym, w: Jak się dzielimy i co nas łączy, red. E. Nowicka, M. Głowacka-Grajper.
- Hans Mayer Odmieńcy. Warszawa 2005 - rozdział VI: Nienawiść Żydów do samych siebie.
- Otto Weininger Płeć i charakter, Warszawa 1994 - Wstęp Grażyna Kunigel + rozdział Żydostwo + rozdział Kobieta i ludzkość.
- Helen Hacker Mayer Kobiety jako grupa mniejszościowa; w: Teresa Hołówka Nikt nie rodzi się kobietą , Warszawa 1982.
- Michał Witkowski Lubiewo
- George L. Mosse Nationalism and Sexuality, 1985, University of Visconsin Press
- Contemporary Anisemitysm, Canada and the World, Toronto Uni versity Press, 2005
- Wstęp: Po co poruszać temat homoseksualności i religii
- Judaizm (źródła w ujęciu historyczno-krytycznym + ewolucja opinii i postaw)
- Chrześcijaństwo: katolicyzm, prawosławie, protestantyzm (źródła w ujęciu historyczno-krytycznym + ewolucja opinii i postaw)
- Islam (źródła w ujęciu historyczno-krytycznym + ewolucja opinii i postaw)
- Buddyzm (źródła w ujęciu historyczno-krytycznym + ewolucja opinii i postaw)
- Podsumowanie
- Boswell, John. 2006. Chrześcijaństwo, tolerancja społeczna i homoseksualność: Geje i lesbijki w Europie Zachodniej od początku ery chrześcijańskiej do XIV wieku. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS.
- Clark, Don. 1995. Lesbijki i geje - jak ich kochać. Warszawa: Da Capo. (ss. 61-66, 318-320)
- Helminiak, Daniel A. 2002. Co Biblia naprawdę mówi o homoseksualności. Gdynia: Uraeus.
- Woods, Richard. 1993. O miłości, która nie śmiała wymawiać swojego imienia. Poznań: Rebis.
- Ruch queer a zmiany w strukturach i systemie wartości społeczeństw późnego kapitalizmu
- implikacje multikulturalizmu, kwestie rozpoznawania i włączania [recognition]
- konsumeryzm
- estetyzacja życia
- Postawy queer/ów wobec instytucji małżeństwa -- argumenty ideologiczne i racje praktyczne. Alternatywne modele rodziny, adopcja dzieci
- Nowe wzory relacji intymnych
- geje i lesbijki w związkach romantycznych
- polyamory
- Duchowość [spirituality] queer/ów
- Wymiary polityczne programu queer
- założenia i skuteczność performaces
- problematyka rasizmu
- feminizm wobec ruchu queer
- przyszłość ruchu, prognozy
- Abelove, Michele Aina Barale, The Lesbian and Gay Studies, Routledge, New York and London 1993;
- Bonnell, Victoria and Lynn Hunt, (eds), Beyond the Cultural Turn. New Directions in the Study of Society and Culture, Univ. California Press, Berkeley, London 1999;
- Jeffreys, Sheila, Unpacking Queer Politics. A Lesbian Feminist Perspective, Polity, Cambridge 2003;
- Kessler, David R., Queer Ideas, The Feminist Press in the City University of New York, New York 2003;
- Warner, Michael, The Trouble with Normal, Sex Politics and Ethics of Queer life, Harvard Univ. Press, Cambridge 1999;
- Sandoval, Chela, Methodology of the Oppressed, University of Minnesota Press 2000;
- Seidman, S., Queer Theory/Sociology, Blackwell , Cambridge, Oxford 1997;
- Wood, Julia, T., Gendered Lives. Communication, Gender, & Culture, Thomson Wadsworth, Belmont, 2005;
- Yep Gust A., Karen E. Lovaas, and John P. Ellia, eds, Queer Theory and Communication. From Disciplining Queers to Queering the Discipline(s), Harrington Park Press, New York London 2003.
- http://www.ejhs.org/volume8/cook2.htm;
- http://www.ejhs.org/volume6/polyamory.htm.
- Bersani, Leo. "Is the Rectum a Grave?"
- Crimp, Douglas. "Portraits of People with AIDS" I "The Spectacle of Mourning" [w:] Melancholia and Moralism.
- Dean, Tim. "The Psychoanalysis of AIDS" i "Safe-Sex Education and the Death Drive" [w:] Beyond Sexuality.
- Edelman, Lee. "The Future is Kid Stuff" [w:] No Future.
- Edelman, Lee. "The Plague of Discourse. Politics, Literary Theory and 'AIDS'" i "The Mirror and the Tank. 'AIDS,' Subjectivity, and the Rhetoric of Activism" [w:] Homographesis.
- Sontag, Susan. "AIDS i jego metafory"
- Filadelfia, film gabularny (1993) reżyseria Jonathan Demme
- Silverlake Life: The View from Here (1993), film dokumentalny, reżyseria Peter Friedman i Tom Joslin.
- Teoria Eve Kosofsky Sedgwick
- Queerowanie literatury (w refleksji teoretycznej)
- Feministyczna krytyka literacka (w Polsce)
- German Ritz jako fundator refleksji nad homoseksualnością w literaturze polskiej
- Komornicka/Odmieniec jako figura bycia queer po polsku
- Czy istnieje polska literatura homoseksualna? Główne punkty sporne
- Kanon a homoseksualność
- Literatura gej/les a emancypacja
- Akass Kim, McCabe, Reading the L word. Outing Contemporary Television, I.B. Tauris, London, New York 2006.
- Beger Nico, Tension in the Struggle for Sexual Minority Rights in Europe, Manchester University Press, Manchester 2004.
- Blessing Jennifer, Gender Performance in Photography, Guggenheim Museum, New York , 1997.
- Bright Deborah, The Passionate Camera. Photography and Bodies of Desire, Routledge, London and New York 1998.
- Bristow Joseph, Sexuality, Routledge, London and New York 1997.
- Crimp D., AIDS. Cultural Analysis. Cultural Activism, The MIT Press, 1988.
- Cooper Emmanuel, The Sexual Perspective. Homosexuality and Art in the Last 100 Years in the West, Routledge, London and New York, 1994.
- Cotter Holland, 'Art after Stonewall, 12 Artists Interviewed, in Art in America, June 1994.
- Davis Melody, The Male Nude in Contemporary Photography, Temple University Press, Philadelphia 1991.
- Ellenzweig Allen, The Homoerotic Photograph. Male Images from Durieu/Delacroix to Mapplethorpe, Columbia University Press, New York 1992,
- Halperin D.M, The Lesbian and Gay Studies Reader, Routledge, New York, London 1993.
- Hammond Harmony, Lesbian Art: A Contemporary History , Rizzoli, New York, 1999
- Hayden P., The Philosophy of Human Rights. Paragon Issues in Philosophy, Paragon House, St. Paul 2001.
- Jagose A., Queer Theory. An Introduction, New York University Press, New York 1996.
- Kauffman Linda, Bad Girls and Sick Boys. Fantasies in Contemporary Art and Culture, University of California Press, Los Angeles 1998.
- Kitliński T., Leszkowicz P., Miłość i Demokracja. Rozważania o kwestii homoseksualnej w Polsce, Aureus, Kraków 2005.
- Leszkowicz P., Miłość i Demokracja, Centrum Sztuki Współczesnej, Gdańsk 2005.
- Meyer Richard, Outlaw Representation. Censorship and Homosexuality in Twentieth - Century Art, Oxford University Press, 2002.
- Petry Michael, Hidden Histories. 20th Century Male Same Sex Lovers in the Visual Arts, Artmedia Press, 2004
- Saslow J., Pictures and Passions. A History of Homosexuality in the Visual Arts, Viking, New York 1999.
- Steiner Wendy, The Scandal of Pleasure. Art in an Age of Fundamentalism, The University of Chicago Press, Chicago 1995.
a. choroba
b. inwersja
c. "trzecia płeć"
d. kształtowanie się tożsamości homoseksualnej
d. doświadczenie II wojny i przemiana obyczajowo-społeczne a z tym związana;
e. lata powojenne i zarysowane na nowo mocne wzory ról seksualnych (ogromny wzrost zawieranych małżeństw i skok dzietności);
'Stereotypy - jak to działa?'
- dr Agnieszka Graff
Celem zajęć jest poddanie refleksji zjawiska stereotypizacji jako mechanizmu poznawczego, który wynika ze skłonności ludzkiego umysłu do kategoryzowania i oceniania. Zapoznamy się z kilkoma teoriami dotyczącymi stereotypizacji proponowanymi w psychologii społecznej (T. Nelson). Zastanowimy się, w jakim stopniu świadomość tych mechanizmów może nas od nich uwolnić, a na ile są one nieuchronne. Na podstawie lektur przedyskutujemy specyfikę uprzedzeń dotyczących rasy (J. Baldwin) i płci (E. Martin) oraz zastanowimy się nad pokrewieństwiem polskiej homofobii z antysemityzmem (A. Ostolski).
Lektury:
'Różnorodność'
- Anna Kamińska
Można pokusić się o tezę, że "różnorodność" to "gender" XXI wieku. Diversity co prawda brzmi lepiej, ale w ostateczności swojska "różnorodność" też robi wrażenie. Szczególnie kiedy dodamy do niej hasło - zarządzanie. Zajęcia posłużą refleksji nad tym koncepcją różnorodności. Poszukamy najlepszej definicji dla tego terminu, zastanowimy się też, gdzie leży różnica pomiędzy równością i różnorodnością, czy są to pojęcia tożsame, czy też istnieją między nimi zasadnicze różnice. Przedyskutujemy jakie korzyści odnosi społeczeństwo z wdrażania różnorodności do głównego nurtu oraz czym jest "zarządzanie różnorodnością" w biznesie.
'Homoseksualizm, etyka, polityka'
- dr hab. Magdalena Środa
Tematem zajęć będzie analiza homoseksualizmu jako zjawiska kulturowego i politycznego. Zajmować się będziemy filozoficzną genezą homoseksualizmu (Platon, "Uczta") i próbą opisania moralnych postaw wobec homoseksualizmu ukształtowanych w obrębie różnych systemów filozoficznych. Ważnym zagadnieniem podejmowanym w trakcie zajęć będzie próba zrozumienia różnicy między homoseksualizmem jako zjawiskiem prywatnym a jego reprezentacją polityczną.
'Samonienawiść. Homofobia gejów i lesbijek. Żydowski antysemityzm. Kobieca mizoginia'
- dr Bożena Umińska-Keff
Celem zajęć jest omówienie zjawiska kulturowego, polegającego na tym, że reprezentanci grup piętnowanych, wykluczanych i marginalizowanych byli lub nadal są z jednej strony socjalizowani w duchu autodegradacji, często też, z różnych powodów, przystosowując się do tradycyjnego, powszechnego lub dominującego światopoglądu sami przejmują te jego elementy, które są zwrócone przeciwko nim. Zależnie od momentu historycznego - albo nie mają alternatywy, lub robią to z pragnienia wtopienia się w zbiorowość, z konformizmu lub wiary. Dziś pewne światopoglądy nadal sprzyjają takim postawom, inne, emancypacyjne, zwalczają je.
Chciałabym byśmy przejrzeli pewne najbardziej strategiczne punkty w historii XX wieku, czyli wieku opresji ale i emancypacji osób homoseksualnych i kobiet. Żydzi stanowią tu nieco inny, z powodów historycznych, religijnych i kulturowych, przypadek, a jednocześnie wszystkie trzy grupy zostały symbolicznie powiązane.
Lektury do przeczytania na zajęcia:
Lektury polecane
'Homoseksualność a religia'
- dr Jerzy Krzyszpień
Cele kursu:
Omówione zostaną powody, dla których temat bywa poruszany. Naświetlony również zostanie stosunek wybranych religii do homoseksualności w ujęciu historyczno-krytycznym. W centrum uwagi znajdą się judaizm i chrześcijaństwo, lecz uwzględnione zostaną też islam i buddyzmu. Istotnym elementem wykładów będzie spojrzenie na różnorodność oraz ewolucję opinii i postaw.
Program zajęć:
Proponowana (wybrana) literatura dostępna w języku polskim:
'Filozofia polityczna w teorii queer Judith Butler'
- dr Ewa Majewska
Zajęcia mają na celu umożliwienie dyskusji o popularnej kontrowersji dotyczącej teorii queer - mianowicie o jej politycznym wymiarze i konsekwencjach. Analiza rozmaitych inspiracji teorii queer oraz porównawcza analiza tej teorii i kilku głównych wątków teorii krytycznej XX wieku pozwoli nam, mam nadzieję pokazac nie tylko aktualność teorii queer dla współczesnej analizy politycznej i polityki praktycznej, ale również prawomocność deklarowanego przez Butler politycznego wymiaru jej koncepcji. W ramach moich zajęć chciałabym pokazać specyfikę wyłaniającego się z teorii queer pojęcia tego, co polityczne, jako godnej alternatywy polityki liberalno-konserwatywnej z jednej strony i żiżkowsko-bolszewickiej z drugiej.
'Społeczno-polityczne aspekty kontr-kultury queer'
- dr Ewa Hyży
Ruch queer istnieje już od ponad 15 lat. Po wstępnym okresie definiowania i prezentowania swojej "odmienności", nadszedł czas na pogłębioną samorefleksję, analizę własnych uwarunkowań i częściową ocenę wyników realizowanych założeń doktrynalnych. W toku zajęć zajmiemy się m.in. rozpatrywaniem funkcjonowania queerów w kontekście struktury i systemu wartości późnego kapitalizmu, ich poglądami na temat małżeństwa, rodziny, praktykami w sferze relacji intymnych Ruch queer istnieje już od ponad 15 lat. Po wstępnym okresie definiowania i, a także problematyką rasizmu i aspektami duchowości [spirituality].
Program zajęć:
Literatura proponowana:
'People are straight until they are not' - o rozwoju nieheteroseksualnych tożsamości'
- dr Katarzyna Bojarska
Zajęcia o charakterze warsztatowym, w ramach których słuchaczki i słuchacze mają możliwość poznać i zrozumieć społeczno-psychologiczne mechanizmy kształtowania się nieheteroseksualnych tożsamości. Jak to się dzieje, że ludzie myślą o sobie, że są heteroseksualni? Co sprawia, że nazywają siebie homoseksualnymi lub biseksualnymi? Co to jest heteronormatywność i jak wpływa na doświadczenie ludzi w kulturze zachodniej? Jak kształtują się seksualne tożsamości w innych kulturach? Skąd bierze się homofobia i heteroseksizm?
Zajęcia prowadzone w sposób interaktywny, opierają się w dużej mierze na aktywnym udziale i pracy uczestników i uczestniczek z własnymi zasobami (czyli wiedzą, przemyśleniami, potencjale twórczym).
Treści poruszane na zajęciach pozwolą uczestni/cz/kom spojrzeć na społeczną sytuację osób LGB z poszerzoną świadomością zarówno jej psychologicznych i społecznych uwarunkowań, jak i konsekwencji.
'Kobiety, mężczyźni i cała reszta - różnorodność płciowa z perspektywy queer'
- dr Katarzyna Bojarska
W trakcie zajęć osoby uczestniczące będą miały możliwość skonfrontować tradycyjne rozumienie płci postrzeganej powszechnie jako czysto biologiczny, dychotomiczny element ludzkiej natury ze współczesnym myśleniem o różnorodności płciowej w kategoriach teorii queer. Słuchaczki i słuchacze poznają doświadczenia osób transgenderowych w zachodnim społeczeństwie oraz w innych społeczeństwach, zapoznają się też z aktualnym stanem debaty społeczno-akademickiej dotyczącej medycznego statusu transpłciowości. Odpowiedzą sobie na pytanie: Ile tak naprawdę jest płci? Poruszony zostanie temat kształtowania się tożsamości płciowej u osób cisgenderowych oraz różnorodnych płciowo (gender variant), w tym interseksualnych. Słuchacze poznają też główne postulaty współczesnych ruchów TI.
'Przedstawianie AIDS w kulturze amerykańskiej i polskiej' - dr Tomasz Basiuk
Zajęcia będą poświęcone omówieniu kilku kanonicznych tekstów i fragmentów tekstów dotyczących przedstawień AIDS w kontekście amerykańskim: będą to m.in. fragmenty filmu fabularnego "Filadelfia" i dokumentu "Silverlake Life". Omówione zostaną stanowiska teoretyczne, ze szczególnym uwzględnieniem psychoanalizy oraz dekonstrukcjonizmu. Ostatecznym celem tego wprowadzenia będzie dyskusja na temat przedstawień AIDS w polskim dyskursie publicznym.
Lektury:
Filmy:
'Sytuacja społeczna osób bi- i homoseksualnych w Polsce'
- Marta Abramowicz
Podczas zajęć będzie omawiana sytuacja, w jakiej żyją w Polsce osoby bi- i homoseksualne, będą omawiane badania socjologiczne, a w szczególności badanie sytuacji społecznej osób bi- i homoseksualnych w 2005 i 2006 roku, przeprowadzone przez zespół badawczy Kampanii Przeciw Homofobii i Lambdy Warszawa, którego pracami kierowałam. Będą też omawiane najczęstsze problemy, których doświadczają geje i lesbijki w Polsce wywołane sytuacją, w której żyją oraz ich psychologiczne skutki.
'Kampanie społeczne na rzecz przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w Polsce i na świecie'
- Marta Abramowicz
Podczas zajęć zostaną zaprezentowane wybrane reklamy społeczne z ostatnich lat, które przeciwdziałają dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Zostaną omówione mechanizmy wpływu społecznego wykorzystywane w prezentowanych reklamach społeczne. Szczególną uwaga zostanie poświęcona akcji "Niech Nas Zobaczą".
'Historia i perspektywy rozwoju ruchu LGBT na świecie i w Polsce'
- Robert Biedroń
Podczas zajęć w zarysie zaprezentowana zostanie historia ruchu LGBT na świecie i w Polsce. Dodatkowo zastanowimy się na perspektywami rozwoju ruchu LGBT - w jakim kierunku powinien ten ruch zmierzać, czy pojawiać się będą nowe postulaty i grupy związane z emancypacją seksualną.
'Organizacje LGBT w Polsce i na świecie'
- Robert Biedroń
Zajęcia obejmować będą historię organizacji LGBT na świecie i w Polsce, ich cele i metody działania. Dodatkowo zajęcia obejmować będą perspektywy rozwoju polskich organizacji LGBT.
'Prawo międzynarodowe i krajowe a LGBT'
- Krzysztof Śmiszek
Wykład obejmuje tematykę historii regulacji prawnych dotyczących nieheteroseksualności, zmian legislacyjnych - od karalności homoseksualności aż do legalizacji małżeństw jednopłciowych. Omówione zostanie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w kwestii praw osób homo, bi- i transseksualnych. Uczestnicy wykładu będą mieli także okazję zapoznania się z najważniejszymi aktami prawa polskiego oraz międzynarodowego (w tym Unii Europejskiej) regulującymi zakaz dyskryminacji z powodu płci i orientacji seksualnej. Jednym z tematów będą także tzw. "Zasady Yogyakarty - międzynarodowe standardy praw człowieka i ich zastosowanie w stosunku do mniejszości seksualnych oraz osób transseksualnych" (Yogyakarta Principles on the Application of International Human Rights Law in relation to Sexual Orientation and Gender Identity).
'Polityczny kontekst działalności organizacji LGBT i lewicowa perspektywa równouprawnienia osób LGBT'
- dr Joanna Gwiazdecka
'Teatralna przebieranka w perspektywie queer'
- dr Agata Chałupnik
Wyobraźnię teatralną Krzysztofa Warlikowskiego i Mai Kleczewskiej, dwojga enfants terribles polskiego teatru, zaludniają postaci transwestytów i seksualnych odmieńców. Ta seksualna ambiwalencja budzi wiele kontrowersji (i wprost zaprasza do interpretacji w perspektywie teorii queer). Warto jednak pamiętać, że przebieranka płciowa zakorzeniona jest w historii teatru: od antycznej Grecji przez elżbietańską Anglię po Chiny i Japonię kobiece role grywają w teatrze mężczyźni i - chociaż dużo rzadziej - w męskie role wcielają się kobiety. Wywrotowy charakter teatralnej przebieranki zauważył już Jan Kott, inicjując całą gałąź badań szekspirologicznych. Ale subwersywny potencjał i (mniej lub bardziej ukryty) podtekst homoseksualny miał nie tylko teatr elżbietański. Proponuję przyjrzeć się teatralnej przebierance w kilku różnych historycznych i geograficznych kontekstach - w tradycyjnym teatrze japońskim, u Szekspira i u Witkacego. Zastanowimy się skąd przebieranka w teatrze się wzięła, jaką funkcję pełni w teatrze i w życiu społecznym. Czy jest wywrotowa, czy może konserwująca istniejący porządek?
'Literatura w perspektywie queer'
- dr Błażej Warkocki
Klasyczne teksty bazowe teorii queer dotyczą (przynajmniej jako pierwotny impuls krytyczny) literatury pięknej. I nie jest to kwestia specjalnie dziwna. Literatura jest jednym z najbardziej wyrafinowanych tekstów kulturowych, niekoniecznie jednak całkowicie neutralna (ideologicznie). Zapisuje i podważa normy. Podczas zajęć postaram się przedstawić sposób analizy literatury z perspektywy queer (zwłaszcza, choć nie wyłącznie, w wykonaniu amerykańskiej teoretyczki - Eve Kosofsky Sedgwick). Jednak głównym przedmiotem zajęć będzie literatura polska - boje o jej znaczenia, zmiany w refleksji teoretycznej, możliwości jej "queerowania"/odmieniania, a także nieoczywiste związki z emancypacją.
Zagadnienia:
'Estetyka i polityka sztuki 'queer''
- dr Paweł Leszkowicz
Celem zajęć będzie przedstawienie najważniejszych zjawisk we współczesnej sztuce lesbijskiej, gejowskiej i transgenderowej w Polsce i za granicą. Zaprezentowane zostaną główne artystki i artyści, wystawy, instytucje, opracowania krytyczne i sposoby interpretacji. Całość zagadnienia zostanie umieszczona w kontekście teoretycznym i politycznym oraz w odniesieniu do współczesnej kultury wizualnej.
Literatura przedmiotu:
'Mniejszości seksualne a kino' - Bartosz Żurawiecki
Zajęcia poświecone będą przedstawieniom mniejszości seksualnych w kinie - od jego zarania aż po czasy nam współczesne.